Türeli & Ceylan Hukuk Bürosu – Trafik Kazaları & Sigorta Tazminatları

Bir trafik kazasında aracınız onarılmış olsa bile ikinci el piyasa değerinde düşüş (değer kaybı) meydana gelir. Bu değer farkı, kazaya karışan kişinin zorunlu trafik sigortasından veya karşı taraftan talep edilebilir.

Araç Değer Kaybı Nedir?

Araç değer kaybı, bir trafik kazası sonucunda onarılmış aracın kaza öncesi piyasa değeri ile kaza sonrası piyasa değeri arasındaki farktır. Aracın her ne kadar tamir edilmiş olursa olsun, kaza geçmişi ve TRAMER kaydı nedeniyle ikinci el piyasasında değeri düşer. 

Bu fark, maddi bir zarar olarak değerlendirilir ve kusurlu tarafın zorunlu trafik sigortasından veya araç sahibi/işleteninden talep edilebilir. 

Hukuki Dayanak

  • Türk Borçlar Kanunu uyarınca haksız fiilden doğan zararlar tazmin edilir.
  • Trafik sigortası kapsamında zorunlu mali sorumluluk sigortası, araç değer kaybı taleplerini kapsar. 

Yargıtay içtihatları da araç değer kaybını, “kaza öncesi piyasa değeri ile onarımdan sonra değer arasındaki fark” şeklinde tanımlamaktadır. 

Araç Değer Kaybı Talep Etme Şartları

Bir değer kaybı tazminatı talebinde bulunabilmek için genel olarak şu koşulların yerine gelmesi gerekir:

1) Kaza Kusurunun Durumu

  • Talepte bulunacak kişi kazada tam kusurlu olmamalıdır; ya kusursuz ya da daha az kusurlu durumda olmalıdır. 

2) Araç Onarılmış Olmalıdır

  • Araç mutlaka kaza sonrası onarılmış olmalı; sadece hasar tespiti veya işlem yapılmadan değer kaybı talep edilemez. 

3) Araç Pert (Hurda) Olmamalıdır

  • Araç pert yani ekonomik olarak toplam hasar durumunda değilse değer kaybı talep edilir. 

4) Zorunlu Sigortaya Başvuru

  • Değer kaybı tazminatı talebi ilk önce zorunlu trafik sigortasına yapılmalıdır; sigorta şirketi reddederse sonraki adımlar izlenir. 

5) Zamanaşımı

  • Talep genellikle kazadan itibaren 2 yıl içinde yapılmalıdır (ülkeye göre değişebilen hukuki süreler vardır). 

Araç Değer Kaybı Nasıl Hesaplanır?

Araç değer kaybı tazminatının hesaplanması, yalnızca onarım maliyetini yansıtmaz; aracın piyasa değerindeki gerçek kaybı esas alır. Aşağıdaki kriterler belirleyicidir:

1) Aracın Kaza Öncesi Piyasa Değeri

Araç marka, model, yaş, kilometre gibi özelliklerine göre kaza öncesindeki ikinci el değeri belirlenir. Bu değer, piyasadaki benzer araçların fiyatları, takas siteleri ve ekspertiz raporlarına göre tespit edilir. 

2) Kaza Sonrası Piyasa Değeri

Aracın kaza sonrası onarımının tamamlanmasından sonra ikinci el piyasa değeri belirlenir. Bu değer, ekspertiz raporları ve piyasa araştırmasıyla tespit edilir. 

3) Değer Kaybı Farkı

Araç değer kaybı farkı şöyle hesaplanır:

Araç Değer Kaybı = Kaza Öncesi Piyasa Değeri – Kaza Sonrası Piyasa Değeri

Bu hesaplama, hasarın boyutu, parça değişimleri, aracın yaşı ve kilometrasına göre değişir. 

Aracın Özellikleri ve Hesaplamaya Etkisi

Araç değer kaybı hesaplamasında göz önüne alınan başlıca faktörler:

  • Aracın yaşı ve kilometresi
  • Kazanın niteliği ve onarılan parçalar
  • TRAMER kaydı ve ikinci el piyasasındaki etkisi
  • Araç marka ve modeli
    Bu faktörlerin tümü, piyasa değerindeki düşüş oranını belirlemede önemli rol oynar. 

Değer Kaybı İçin Gerekli Belgeler

Bir değer kaybı başvurusunda genellikle aşağıdaki belgeler istenir:

  • Kaza tespit tutanağı
  • Şahıs veya polis raporu
  • Hasar ve onarım faturaları
  • Ekspertiz raporu
  • Sigorta poliçesi ve trafik sigortası belgeleri
    Ekspertiz raporu, tazminat talebinin güçlendirilmesi açısından çok önemlidir. 

Sigorta Şirketi Süreci ve Adımlar

  1. Kaza sonrası zorunlu trafik sigortasına resmî başvuru yapılır.
  2. Sigorta şirketi talepleri 15 gün içinde değerlendirir veya yanıtlar.
  3. Sigorta ödeme yapmaz veya düşük ödeme sunarsa:
    • Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu yapılabilir.
    • Komisyon sonucu olumsuzsa mahkemeye dava açılabilir. 

Dava Süreci ve Yetkili Mahkemeler

Değer kaybı tazminatı talepleri;

  • Sigorta şirketiyle uyuşmazlıklarda Asliye Ticaret Mahkemesi veya
  • Sigorta Tahkim Komisyonu sonrası mahkeme yoluyla çözülür.

Birçok durumda bilirkişi raporu ve teknik analizler davada delil olarak sunulur. 

Pratik Tavsiyeler

✔ Kaza tutanaklarını eksiksiz düzenleyin.
✔ Detaylı ekspertiz raporu alın.
✔ Sigorta başvurusunu zamanında yapın.
✔ Ekspertiz ve hesaplamada profesyonel destek alın.

Bu adımlar, tazminat sürecindeki hataları azaltır ve talebinizin güçlenmesini sağlar. 

Araç değer kaybı tazminatı, kaza sonrası meydana gelen objektif bir ekonomik kayıptır ve Türkiye’de sigorta hukuku çerçevesinde talep edilebilir. Hasarlı araç ne kadar iyi tamir edilirse edilsin, kaza geçmişi aracın piyasa değerini düşürür; bu nedenle araç sahiplerinin bu maddi zararı da talep etme hakları vardır.