Araç Değer Kaybı Başvurusu Nasıl Yapılır? 2026

1) Araç değer kaybı nedir?

Trafik kazası sonrası aracınız onarılsa bile ikinci el piyasasında “hasar görmüş araç” algısı nedeniyle aynı fiyata satılamayabilir. Bu piyasa düşüşü uygulamada araç değer kaybı (değer kaybı tazminatı) olarak talep edilir. Hukuki nitelik, kural olarak haksız fiilden doğan maddi zarar çerçevesinde değerlendirilir (TBK m.49, m.54).

2) Kimler değer kaybı tazminatı isteyebilir? (Ön koşullar)

“Her kazada değer kaybı alınır mı?” sorusunun pratik cevabı: Her dosyada aynı değil; ama genelde şu başlıklar aranır:

• Çift taraflı trafik kazası olmalı (tek taraflı duvara çarpma vb. olaylarda karşı taraf trafik sigortasına gidilemez).
• Talep eden taraf %100 kusurlu olmamalı; kusur oranı talep miktarını etkiler.
• Araçta kaza kaynaklı hasar ve onarım bulunmalı (değer kaybı, onarım sonrası ikinci el değer düşüşü üzerinden tartışılır).
• Hasarın niteliği (şasi/taşıyıcı, kaporta, mekanik), değişen parça ve önceki işlemler hesaplamayı etkiler.

3) Değer kaybı başvurusu için gerekli evraklar (kontrol listesi)

Uygulamada en çok aranan “değer kaybı tazminatı başvuru evrakları” şu omurgada toplanır:

• Kaza tespit tutanağı (varsa ek tespit/raporlar)
• Ruhsat ve kimlik bilgileri
• Karşı tarafın zorunlu trafik sigortası (ZMMSS) poliçe/şirket bilgisi
• Hasar fotoğrafları (kaza anı ve onarım süreci)
• Servis/onarım faturaları, değişen parça listeleri
• Ekspertiz raporu ve/veya değer kaybı raporu (varsa)

4) E-Devlet’ten değer kaybı başvurusu olur mu?

Bu noktada sık karışan ayrım var:

• E-Devlet üzerinden doğrudan “sigortadan değer kaybı tazminatı talebi” şeklinde bir başvuru süreci yürütülmez.
• Ancak E-Devlet’te SBM entegrasyonu ile “Motorlu Araç Sigortalarında Eksper Atama” hizmeti üzerinden, değer kaybı incelemesine temel olacak şekilde eksper ataması yapılabilir. 

SBM’nin “Trafik Değer Kaybı Eksper Atama” kılavuzunda, hasar evraklarının yüklenebileceği, yüklenmezse SBM/sigorta kayıtlarının esas alınabileceği de belirtilir. 

5) Sigorta şirketine yazılı başvuru (en kritik adım)

Araç değer kaybında en sık hata, dava/tahkim yoluna geçmeden önce sigortacıya yazılı başvuru yapılmamasıdır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu m.97 uyarınca, zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde dava yoluna gitmeden önce sigorta kuruluşuna yazılı başvuru gerekir; sigortacı en geç 15 gün içinde yazılı cevap vermezse veya verilen cevap talebi karşılamazsa dava veya tahkim yolu açılır. 

Pratik öneri (ispat için):

• Başvuruyu e-posta yanında mümkünse KEP veya iadeli taahhütlü posta gibi ispatı güçlü kanallarla yapın.
• Dilekçede: kaza tarihi/yer, kusur durumu, araç bilgileri, talep (mümkünse tutar) ve ekler net yazılsın.
• Poliçe numarası/hasar dosya numarası varsa mutlaka ekleyin.

6) Değer kaybı hesaplama nasıl yapılıyor?

“Araç değer kaybı hesaplama” araması çok popüler; ancak sahada hesaplama dosyaya göre değişir. ZMMSS genel şartlarında değer kaybı tazminatının sigorta eksperi tarafından ayrıca düzenlenen değer kaybı raporu ile hesaplanacağı, hesaplamada aracın kaza tarihindeki piyasa değeri gibi parametrelerin esas alınacağı çerçeve yer alır. 

Bu yüzden “tablo/robot” sonuçları tek başına yeterli görülmeyip, pratikte en sağlam zemin belgeler + eksper/değer kaybı raporu kombinasyonudur.

7) Sigorta ödeme yapmazsa veya eksik ödeme yaparsa: 2 temel yol

A) Sigorta Tahkim Komisyonu (hız odaklı yol)

“Sigorta Tahkim Komisyonu değer kaybı başvurusu” özellikle makul tutarlı dosyalarda sık tercih edilir. Komisyon, başvuruların online başvuru sistemi üzerinden yapılabildiğini ve başvuru formu doldurulmasının zorunlu olduğunu belirtir. 

B) Dava yolu (mahkeme)

Kusur/hesap tartışması ağırsa veya dosya stratejisi bunu gerektiriyorsa dava yoluna gidilir. Sigortacıya karşı açılan davalarda görev/yetki tespitinde HMK hükümleri ve uyuşmazlığın niteliği üzerinden değerlendirme yapılır (uygulamada çoğu dosyada sigorta yönünden Asliye Ticaret mahkemesi gündeme gelir).

8) Süreler: zamanaşımı ve “başvuru şartı” ayrımı

• Değer kaybı tazminatı, haksız fiil tazminatı niteliğiyle TBK m.72 zamanaşımına tabidir: zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her hâlde fiilden itibaren 10 yıl. 
• Bunun dışında, KTK m.97’deki sigortacıya yazılı başvuru dava/tahkim öncesi kritik bir usul ön şartı olarak kurgulanmıştır. 

9) Sık yapılan hatalar

• Sadece telefonla görüşüp “başvurdum” sanmak (ispat zayıf).
• Eksik evrakla gitmek (özellikle onarım faturaları/fotoğraflar/parça listesi süreci uzatır).
• Yanlış muhatap: Talep kural olarak kazada kusurlu aracın trafik sigortacısına yöneltilir.
• Kusur netleşmeden “tam tutar” beklentisi (kusur oranı talebi etkiler).